O pięknej i mądrej Wilanie

Wieś Wilamowo powstała na początku XIV wieku, prawdopodobnie ok roku 1320. W roku 1467 komtur pasłęcki - Henryk Reuss - nadał wieś rycerzowi pruskiemu - Janikowi von Perband (Przebedowskiemu) - za wiernośc Zakonowi w czasie wojny polsko-krzyżackiej Od tej pory Perbandowie zaczęli zwać się Wilmsdorfami. Należały do nich rozległe dobra w okolicy, m.in. pobliski Dobrocin, gdzie założyli swoją rezydencji - tyle o Wilamowie mówi historia, a jak było naprawdę?

W lesie nad północnym krańcem jeziora Dudzkiego, w chacie ubogiego drwala przyszła na świat dziewczynka. Rozdzice dali jej na imię Wilana. Dziewczę było przecudnej urody, gdy miała lat kilkanaście długie ognistoczerwone włosy sięgały  sięgały jej do kostek, a jak splotła je w warkocz, był on gruby jak ramię rycerza. Jak to w owych czasach bywało, biedni rodzice nie byli w stanie wykarmić rodziny i Wilana zaczęła posługiwać w pobliskim folwarku zakonnym w Maudytach. Piękna Wilana od razu wpadła w oko młodemu rycerzowi- synowi jednego z najznakomitrzych rycerzy. Ale młodym nie dane było wspólne szczęście. Córka biednego drwala nie mogła przecież zostać żoną tak znakomitej osoby. Rodzice rycerza za nic w świecie nie chcieli się zgodzić na małżeństwo młodych i zagrozili, że jeżeli do niego dojdzie, młodzian zostanie wygnany i wydziedziczony. Na nic zdały się prośby i błagania młodych.

Miłość Wilany nie pozwolała, aby jej ukochanemu stała się krzywda, aby przez nią cierpiał i podjęła decyzję, że zniknie z jego życia. Biedna dziewczyna rzuciła się się ze stromego brzegu jeziora do wody i utonęła. Tam, gdzie jezioro zabrało Wilanę, woda od koloru jej włosów przybrała barwę ognistoczerwonej. Młody rycerz wiele dni i nocy szukał swojej ukochanej. W końcu znurzony przysiadł  nad brzegiem jeziora, wpatrzył się w jego wody i oczyma wyobraźni zobaczył swoją miłość. Zrozpaczony podążył za swoją ukochaną...

Rodzice rycerza, kiedy doniesiono im o śmierci jedynego syna zrozumieli swój tragiczny błąd, ale było już za późno. Od tamtych czasów, tam, gdzie według świadków kochankowie oddali dla swojej miłości życie, powstała wieś, od imienia pięknej i madrej Wilany nazwana Wilamowem, zaś wody jeziora mają kolor jej włosów.

Od lat, w tę jedną noc, kochankowie spacerują nad brzegiem jeziora trzymając się za ręce...

 

 

 

Wykorzystano: Darmochwał T., Rumiński M. J., 1996.

Warmia Mazury, przewodnik. Agencja TD, Białystok

Wieści zasłyszane tu i uwdzie